Thành phố trực thuộc Trung ương đang trở thành một dấu mốc phát triển mới của Bắc Ninh khi Đề án thành lập thành phố trên cơ sở toàn bộ địa giới hành chính tỉnh hiện nay đã được trình Quốc hội xem xét. Với nền tảng kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, hệ thống hạ tầng liên vùng ngày càng hoàn thiện và tỷ lệ đồng thuận cao của người dân, Bắc Ninh đang đứng trước bước chuyển quan trọng về mô hình quản trị, chất lượng đô thị và không gian phát triển trong giai đoạn mới.
Lộ trình thành lập thành phố trực thuộc Trung ương bước vào giai đoạn quan trọng
Chủ trương xây dựng Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đã trải qua nhiều bước chuẩn bị trong năm 2026. Ngày 20/6, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 52-KL/TW, thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở địa giới hành chính của tỉnh Bắc Ninh. Sau đó, địa phương tập trung hoàn thiện hồ sơ, rà soát tiêu chuẩn đô thị và triển khai các thủ tục theo lộ trình.
Một trong những bước quan trọng là lấy ý kiến nhân dân trên phạm vi toàn tỉnh. Ngày 11/7, việc lấy ý kiến được thực hiện tại 99/99 xã, phường và 1.385 thôn, tổ dân phố. Kết quả có 1.026.219/1.035.707 hộ gia đình đồng ý, đạt tỷ lệ 99,08%, cho thấy mức độ đồng thuận cao đối với chủ trương thành lập thành phố.
Ngày 30/7, UBND tỉnh tiếp tục ban hành Đề án thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương. Đến sáng 6/8, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải thay mặt Chính phủ trình Quốc hội tờ trình về việc thành lập thành phố; ngày 12/8/2026, Quốc hội tiến hành thảo luận nội dung này tại phiên toàn thể ở hội trường.
Theo phương án Chính phủ trình, thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở giữ nguyên diện tích tự nhiên, dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh hiện nay. Sau khi thành lập, thành phố có diện tích 4.713,75 km², quy mô dân số 3.989.623 người và 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 45 phường và 54 xã. Hồ sơ được xác định đáp ứng đủ 5/5 điều kiện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương và 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương. Mốc có hiệu lực của nghị quyết được cơ quan thẩm tra tán thành đề xuất từ 20/9/2026, sau khi được Quốc hội xem xét, quyết định.
Nền tảng kinh tế và hạ tầng cho một thành phố trực thuộc Trung ương
Đề án được xây dựng trên nền tảng phát triển kinh tế khá rõ nét. Năm 2025, quy mô kinh tế Bắc Ninh đứng thứ 5 cả nước và thứ 3 vùng Đồng bằng sông Hồng, chiếm khoảng 4,1% quy mô GDP cả nước và 13,6% của vùng. Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 10,27%, đóng góp 5,34% vào tăng trưởng chung của cả nước; thu ngân sách đạt trên 123,6 nghìn tỷ đồng. Đây là những chỉ dấu quan trọng cho thấy nền tảng kinh tế đã tạo dư địa để Bắc Ninh tiếp tục nâng cao vai trò trong mạng lưới đô thị quốc gia.
Bên cạnh công nghiệp, lợi thế kết nối cũng là một trong những yếu tố được đề án nhấn mạnh. Bắc Ninh nằm tại cửa ngõ Đông Bắc Hà Nội, trên hành lang kinh tế kết nối Việt Nam với thị trường Trung Quốc. Hệ thống giao thông đa phương thức đang tiếp tục được hoàn thiện với cao tốc Hà Nội – Lạng Sơn, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, các tuyến đường bộ và đường sắt kết nối Hà Nội, Ga liên vận quốc tế Kép cùng mạng lưới cảng và trung tâm logistics. Các công trình này góp phần mở rộng khả năng liên kết giữa khu công nghiệp, đô thị, logistics và các đầu mối giao thông quốc gia.
Tuy nhiên, mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ được đặt trên các chỉ số kinh tế. Theo định hướng của tỉnh, Bắc Ninh hướng tới mô hình đô thị văn minh, hiện đại, thông minh, xanh và mang bản sắc Kinh Bắc; đồng thời phát triển công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số, đổi mới sáng tạo, logistics và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Từ thay đổi mô hình quản trị đến tái cấu trúc không gian đô thị Bắc Ninh
Tại phiên thảo luận ngày 12/8, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho rằng việc thành lập thành phố không đơn thuần là nâng cấp một đơn vị hành chính đô thị hay thay đổi mô hình quản trị. Mục tiêu lớn hơn là tái cấu trúc không gian phát triển và hình thành cực tăng trưởng mới. Những nhiệm vụ được đặt ra gồm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng đô thị, tỷ lệ đô thị hóa, đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển các ngành công nghiệp hiện đại, công nghệ cao.
Đi cùng tăng trưởng kinh tế là yêu cầu về một môi trường sống tương xứng. Các ý kiến tại Quốc hội nhấn mạnh quy hoạch cần đi trước, hạ tầng xã hội phải theo kịp tốc độ phát triển công nghiệp; đồng thời bảo đảm nhà ở, giáo dục, y tế, giao thông và không gian sinh hoạt cho người dân, chuyên gia và lực lượng lao động. Quá trình đô thị hóa cũng cần hài hòa giữa khu vực công nghiệp, đô thị, nông thôn và không gian di sản, gìn giữ bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong cấu trúc của một thành phố trực thuộc Trung ương hiện đại.
Trong bức tranh tái cấu trúc đó, các khu đô thị được quy hoạch đồng bộ quanh những trục hạ tầng và đầu mối giao thông mới có thêm điều kiện tham gia vào quá trình mở rộng không gian đô thị. CENTA Riverside, nằm trong VSIP Bắc Ninh, sở hữu không gian biệt thự ven sông Tào Khê và vị trí gần Ga Trung Mầu – đầu mối được định hướng kết nối tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng cùng hướng đường sắt đô thị Hà Nội – Gia Bình.
Khi Bắc Ninh từng bước tiến tới mô hình thành phố trực thuộc Trung ương, sự hoàn thiện đồng thời của hạ tầng giao thông, các khu công nghiệp – dịch vụ và những khu đô thị có môi trường sống đồng bộ được kỳ vọng sẽ góp phần tạo nên một cấu trúc phát triển cân bằng hơn: không chỉ mạnh về sản xuất, mà còn nâng cao chất lượng sống, khả năng kết nối và sức hấp dẫn đô thị trong dài hạn.
Hotline: 0969 640 002